Stem
Wanneer je je stem intensief gebruikt bij spreken of zingen, kan dat leiden tot keelpijn en stemproblemen. Door veelvuldig stemgebruik raken de keel en het gevoelige weefsel van de stembanden vermoeid.
Wat zijn stemklachten?
Vermoeidheid van de stem kan zich uitbreiden naar het hele lichaam, waardoor je je aan het einde van de dag uitgeput kunt voelen. Vaak ontstaat er een gevoel van een slijmpropje of kriebel in de keel die niet weggeslikt kan worden. De keel kan branderig, pijnlijk of dichtgesnoerd aanvoelen en geïrriteerd zijn. Dergelijke klachten komen ook voor bij veelvuldig keelschrapen of kuchen.
Iedereen kan tijdelijk last krijgen van keelpijn of heesheid, bijvoorbeeld na een feest of tijdens een verkoudheid. Deze klachten verdwijnen meestal vanzelf. Wanneer de klachten echter regelmatig terugkeren na intensief stemgebruik, kunnen ze zo hinderlijk worden dat de zin om te spreken of te zingen afneemt.
Wie kan stemklachten krijgen?
Mensen met een spreekberoep – zoals leerkrachten, trainers of callcentermedewerkers – lopen een verhoogd risico op stemproblemen. De stem kan hees of schor worden, tijdelijk wegvallen of niet meer goed functioneren. Ook studenten, koorzangers en anderen die hun stem veel gebruiken, kunnen last krijgen van vergelijkbare klachten.
Oorzaken en onderzoek
Keel- en stemklachten bij intensief stemgebruik kunnen wijzen op een verkeerd gebruik van de stem. Een KNO-arts kan onderzoeken of er een organische oorzaak is, zoals een poliep of stembandknobbeltjes.
Veelvoorkomende stemproblemen zijn:
- Onvoldoende adembeheersing
- Hyperventilatie
- Heesheid, schorheid of keelklachten door verkeerd stemgebruik
- Heesheid of stemverlies na ziekte of een operatieve ingreep
Behandeling bij de logopedist
De logopedist voert een (stem)onderzoek uit, stelt een logopedische diagnose en maakt een behandelplan op maat. Daarbij wordt gekeken naar hoe de stem in het dagelijks leven wordt gebruikt, zodat het advies goed aansluit bij de persoonlijke situatie.
Tijdens de behandeling worden stem-hygiënische adviezen gegeven en wordt aandacht besteed aan factoren zoals akoestiek en omgevingslawaai. Wanneer je de aangeleerde technieken toepast en de adviezen opvolgt, kunnen de keel- en stemklachten volledig verdwijnen.
